Vele kleine voortuinen maken één groot verschil
Waarom is het zo belangrijk om regenwater opnieuw in de bodem te laten sijpelen? En kunnen kleine ingrepen echt een verschil maken? We vroegen het aan Patrick Willems, professor waterbeheer aan de KU Leuven.
In de Kempen zijn nog veel voortuinen verhard. Wat is het gevolg daarvan?
Door die verharde voortuin stroomt een grote fractie van het regenwater af naar de straat en de riolering. Hierdoor kan water niet in de ondergrond sijpelen en worden grondwatertafels onvoldoende aangevuld.
Door klimaatverandering zullen we met meer en langere droogtes en intensere regenval te maken krijgen. De combinatie van meer intense regenval en een grote fractie van het regenwater dat afstroomt in de riolering, zorgt voor een snellere overbelasting van het rioleringsstelsel. Vooral in lagergelegen zones zullen we meer last krijgen van wateroverlast.
Tegelijk hebben we in de afgelopen 8 jaar, 5 keer te maken gehad met dreigende waterschaarste in Vlaanderen. Water is telkens uit onze kraan blijven stromen, maar er zijn wel degelijk gevolgen voor landbouw, scheepvaart, industrie … Als droge periodes langer zouden duren, zou ons drinkwater in gevaar kunnen komen.
Hoe kunnen burgers hierbij helpen?
Een goede manier om bij te dragen aan de aanvulling van grondwater is een niet-verharde, groene voortuin. Door te ontharden kan water terug in de bodem sijpelen. Daarnaast draagt groen bij aan de biodiversiteit, zorgt het voor verkoeling en maakt het de leefomgeving aantrekkelijker.
Wat is er eigen aan de Kempen op vlak van waterhuishouding?
De Kempen heeft veel zandgronden, hier kunnen gemakkelijk grote hoeveelheden regenwater infiltreren. Daarnaast wordt bijna al het drinkwater in de Kempen gehaald uit grondwater waardoor reserves belangrijk zijn. Grondwater is van cruciaal belang voor drinkwatervoorzieningen en nu loopt er nog te veel water naar de riolering en uiteindelijk naar de zee.
Kunnen eenvoudige, eerder kleine maatregelen echt een verschil maken?
Zeker. Voortuinen beslaan een aanzienlijke oppervlakte van Vlaanderen. Vele kleintjes maken één groot en zorgen samen voor een enorm buffervolume.
Sommige mensen maken zich zorgen over overlast bij het vasthouden van regenwater in voortuinen, is dit terecht?
Die zorg is begrijpelijk. Maar bij regenwater van één dak en een beperkte hoeveelheid verharding gaat het eerder om kleine volumes. Zeker in de Kempen, waar water vlot kan infiltreren, vormt dit normaal gezien geen risico op overlast.
Mensen hebben schrik voor een muggenplaag bij een wadi. Een wadi is een lager gelegen gedeelte waar het water inkomt en in de ondergrond kan sijpelen. Wadi’s geven geen muggenplaag want ze zijn bedoeld om zo snel mogelijk terug leeg te staan. Met een mooie inrichting en planten in of naast de wadi kan dit een aantrekkelijk landschapselement in de tuin worden. In grotere tuinen kan de regenwaterpijp trouwens perfect afgekoppeld worden en kan het regenwater gewoon afvloeien naar het gazon.
Heb je nog een gouden tip voor Kempenaren die iets willen doen met hun voortuin?
Heel eenvoudig. Zijn er zones die niet verhard moeten zijn? Verwijder de verharding. Onthard en zaai bloemen en gras of plant struiken. Kijk ook even naar waar het regenwater afstroomt. Met een kleine ophoging of afgraving kan de hellingsgraad verminderd worden, waardoor water kan infiltreren op het eigen perceel. Water vasthouden wanneer het kan en enkel afvoeren wanneer het echt moet is de boodschap.