Ik ben van...

Cijfers

Recent gepubliceerde cijfers van VITO tonen aan dat in 2018 de CO2-uitstoot in de Kempen 6,2% lager lag dan in 2011. We zien een duidelijk dalende trend. Tegelijkertijd tonen de cijfers dat extra inspanningen nodig zijn om de doelstelling (-40% CO2-uitstoot tegen 2030) te halen.

Evolutie CO2-uitstoot in de Kempen

Wanneer we de gepubliceerde cijfers over het energieverbruik en de daaraan verbonden uitstoot van het broeikasgas CO2 in de Kempen meer in detail bekijken, komen we tot onderstaande vaststellingen.

Onze energievraag daalt niet

Het energieverbruik in de Kempen blijft sinds 2011 schommelen rond een zelfde niveau (jaarlijks ongeveer 13.600 GWh). Een daling van onze energievraag is nochtans essentieel om de Kempen2030-doelstellingen te kunnen realiseren.

Hernieuwbare energieproductie stijgt, met wind op kop

Dat onze CO2-uitstoot daalt terwijl onze energievraag hetzelfde blijft, hebben we te danken aan een verhoogde, lokale, hernieuwbare energieproductie. Momenteel wordt 6,6% van de totale energievraag van alle sectoren in onze regio lokaal hernieuwbaar opgewekt. Kempen2030 heeft de ambitie om dit cijfer op te trekken naar 32%.

Windenergie is momenteel koploper en zorgt voor 34% van de opgewekte hernieuwbare energie in de Kempen.

Hernieuwbare energie in de Kempen

Opmerking: WKK staat voor warmte-krachtkoppeling

De windenergieproductie in de Kempen is bijna vervijfvoudigd in de periode 2011-2018. Het aantal windturbines steeg in diezelfde periode van 20 naar 66.

Windenergieproductie in de Kempen

Grote lokale verschillen: CO2-uitstoot in Meerhout daalt met 25%

  • Gemeenten die sterk inzetten op hernieuwbare energie kennen de grootste daling van de CO2-uitstoot. Een voorbeeld hiervan is Meerhout, een gemeente met veel windturbines. Meerhout is de eerste gemeente waar de CO2-uitstoot met meer dan 20% afgenomen is.
  • Verschillen tussen gemeenten hangen vaak samen met lokale ontwikkelingen binnen energie-intensieve sectoren. Een voorbeeld hiervan is een aantal gemeenten in de Noorderkempen, met een sterk groeiende glastuinbouwsector. Deze gemeenten zien hun CO2-uitstoot stijgen. De glastuinbouwsector heeft grote stappen gezet door in te zetten op efficiënte technieken met lage emissies, in de vorm van WKK’s (warmte-krachtkoppeling), maar deze zijn voorlopig nog in grote mate afhankelijk van fossiele brandstoffen. De sector onderzoekt hoe ze hun energievraag kunnen ombuigen van fossiele naar hernieuwbare energie.

 

Huishoudens enige sector met dalende energievraag, maar uitdaging blijft groot

Alleen de huishoudens slagen er in om hun energievraag te verkleinen. Zo daalde het huishoudelijk energieverbruik in de Kempen van 2011 tot 2018 met 7%. De CO2-uitstoot van de huishoudens is zelfs gedaald met 19%. Een duidelijke trendbreuk.

Ons woningpatrimonium wordt dus geleidelijk aan energiezuiniger. Dit hebben we te danken aan de zeer energiezuinige nieuwbouw maar ook aan het beter isoleren van bestaande woningen. Toch is er voor bestaande woningen nog steeds een grote inhaalbeweging nodig. De huidige renovatiegraad in België bedraagt 1% en moet minstens verdrievoudigd worden om de klimaatdoelstellingen te halen. Finaal moet de shift gemaakt worden van fossiel naar hernieuwbaar (vb. van aardgas naar warmtepompen, warmtenetten of andere duurzame technieken).

Als we ETS-sectoren ('Emission Trading System' = grote energie-intensieve bedrijven die aan emissiehandel doen) niet meetellen, zijn huishoudens verantwoordelijk voor 33,5% van het energieverbruik in de Kempen.

Het energieverbruik en de CO2-uitstoot van de landbouw stijgt met respectievelijk 42% en 30% in de periode 2011-2018. Zoals eerder aangegeven, is dit in belangrijke mate toe te schrijven aan de glastuinbouwsector die in deze periode een sterke groei heeft gekend in de Noorderkempen en voor belangrijke uitdagingen staat om de warmtevraag om te bouwen van fossiel naar hernieuwbaar.

Zowel voor landbouw als industrie is de transitie complex: deze sectoren maken immers gebruik van specifieke technieken en processen. Bij de industrie tekent zich sinds 2015 een licht dalende trend af. Bij de tertiaire sector en het vervoer is er eerder een licht stijgende trend in de energievraag.

Energieverbruik in de Kempen per sector

Opmerking:

ETS-bedrijven (Emission Trading System = grote energie-intensieve bedrijven die aan emissiehandel doen) en autosnelwegen zitten niet in de cijfers.

Tertiaire sector zijn handelszaken, KMO's, kantoren, scholen...